Page 34 - Литература 7 кылаас 2 чааhа
P. 34
хаһыытыыллар. Макаар: «Хайа үөдэҥҥэ дьөлө түспүт киһини ха-
һыытыыллар, баар киһиэхэ биэрбэттэр», — диэн кыыһыра олордо.
Кыһыҥҥы күн киирэн барда. Макаар ыксаата. Ыксаан, чуол-
ҕаҥҥа тиийэн ыйытта:
— Хайа, бу мин эмим ханнаный?
— Эн кимҥиний?
— Макаар диэн этим... Өр буолла ээ ылбыккыт.
— Макаар... Макаар... Петровкун дуо? Бу баар дии эмиҥ,
мааҕыыҥҥыттан ыҥыра сатыыбыт дии. Тоҕо ылбаккын? — диэ-
тэ биэлсэр кыыс.
— Ити Бөтүрүөп диэн миигин ыҥырбыккыт дуо? Оо, өлүү
эбит доҕоор! Ону мин хайа киһини дьөлө хастылар диэн кыы-
һыра олорбутум ээ. Арба, сурулларынан эбит буоллаҕа, — дии-
дии, Макаар, эмин ылан, дьиэлээтэ.
Алааһыгар, ыырыгар чугаһаан истэҕин аайы, өйө-санаата
дьэгдьийдэ, сэргэҕэ-чэбдигэ, дьэ, киирдэ. Дьиэтин аанын аһаат,
баһылыгын, бардамын көрдөрөн баргыытаабытынан барда. Дьы-
барданна. Балаҕанын иһигэр киирэн, атыыр оҕустуу мөҥүрээтэ:
— Сүөһүлэргитин билиҥҥэ диэри ситэ киллэрэ илик эбик-
кит дуу? Киллэрэ тардыҥ, кэлбиттэр! — диэн күргүйдээтэ.
Киэһэ эмин, куорсунунан оймоон ыла-ыла, таммалатан
истэ. Иһэн баран, эттэ:
— Оо, мөлтөх ас, доҕоор, туга да биллибэт. Дьэ бэйи, төһө-
нү көмөлөһөр, сарсын көрүллүө.
Эмин былыргы таҥара холоругар ууран, сарсын үтүөрэрим
буолуо дии санаан утуйда. Түүн тугу эрэ, ардах-хаар түүлүн
түһээтэ...
Сарсыарда уһугуннаҕына, эмэ тугу да туһалаабатах —
ыарыыта син биир уруккутун курдук.
— Мөлтөх ас, доҕоор. Бу биэрэллэрэ кырата бэрт, — диэтэ
күнүс 15 таммаҕын сэп гыннаран баран.
Киэһэ, үлэлээн баран, дьэ, эбии ахтан-бохтон киирдэ.
— Төрүт туһалаабыта биллибэт. Бу курдук бытааннык тии-
йэр буоллаҕына, өтөр абырыа суох. Биэрэллэрэ кырата бэрт,
саатар ньуосканан буоллар, оҕону албыннаабыкка дылы, там-
маҕынан буола-буола. Бу тухары кэччэгэйдэрэ, — дии-дии,
иһиттээх эмин иҥнэҥнэттэ. Онтон: «Ойоох, аҕал эрэ, ыл,
сэлиэнэйдэ», — диэтэ. Сэлиэнэйи ылла. Онтон эмин, эмиэ
34