Page 9 - Литература 6 кылаас 1 чааhа
P. 9
Эһиги бэркэ билэр остуоруйаларгытын «Уустук үллэ-
риини» уонна «Өҥөй Бөтүүгү» саныа±ы². Бу остуоруйа-
ларга ким кими өйүнэн хоторуй, ким кыайтарарый? Эһи-
ги санааҕытыгар, норуот тоҕо үлэһит киһини өйдөөх, са-
табыллаах уонна үтүө майгылаах гына ойуулууруй?
Тылынан уус-уран айымньыны норуот ааспыт олоҕун
кэрэһитин эрэ курдук сыаналыыр тутах. Кини — норуот
өркөн өйүн, сиэрин-майгытын күндү кылаата. Норуот туох-
ха сүгүрүйэрэ, тугу ытыктыыра, туохтан сиргэнэрэ, кэ-
лэйэрэ, олоҕу, айылҕаны, куйаары анаарыыта — барыта
кини тылынан уус-уран айымньытыгар хоһуйуллар.
Төрөөбүт норуоппут тылынан уус-уран айымньытын
иҥэн-тоҥон утумнаахтык ааҕыҥ, үөрэтиҥ.
НОРУОТ ӨРКӨН ӨЙӨ, ЫТЫК ТЫЛА — ОЛОХ УКУЛААТА
Номохтор, сэһэн, үһүйээн
Норуот өлбөт өйө, олоҕун муудараһа, мындыра, тугу
сыаналыыра, кэрэхсиирэ, туохтан кэлэйэрэ, сирэрэ —
барыта кини тылынан уус-уран айымньытыгар кэрэһи-
лэнэр. Хайа баҕарар норуот түҥ былыргыттан силистэ-
нэн кэлбит олоҕун мындырын, олоҕу өйдөөһүнүн, кэскил-
гэ, дьолго тардыһыытын бэлиэлэрин тылынан уус-уран
айымньытыттан билэбит. Ордук норуот номохторо, сэ-
һэннэрэ, үһүйээннэрэ дьиҥ олохтон үөскээбит буолан-
нар, ураты кэрэхсэбиллээхтэр.
Норуот сэһэннэринэн, үһүйээннэринэн олоххо дьиҥ
баар буола сылдьыбыт бэлиэ көстүүлэргэ, быһылааҥҥа,
быһыыга-майгыга олоҕурбут сэһэннэри ааттыыллар.
Саха үгүс былыргы сэһэнэ историческай докумуон-
нары кытта сөп түбэһэр. Онон кинилэр былыр, норуот
суруга суох эрдэҕинэ, үөскээннэр, норуот тыыннаах ле-
топиһын курдук буолбуттар. Норуот олорон, үөскээн аас-
пыт историятын маннык сэһэннэргэ кичимэлээн, ычча-
тыттан ыччатыгар биэрэн испит.
Норуот сэһэнигэр ахтыллар дьоруойдар: Дыгын, Омол-
9