Page 10 - Саха тыла 8 кылаас
P. 10

учуутала, киһи аймах билиитэ уоннуу сыл буола-буола икки төгүл эбил-
лэр, онон билиини сотору ЭВМ-ҥа мунньуохтара диэбитэ…

     Бибилэтиэкэ диэни уларытан импэрмээрий диэн ааттыахха сөп
эбит. (Д)

            5. Инники тиэкистэн саҥа чааһын ахсын иккилии-үстүү холо-
                    буру булан устуҥ:

     Бэйэмньи саҥа чаастара: аат тыл, даҕааһын аат, ахсаан аат, сол-
буйар аат, туохтуур, сыһыат, саҥа аллайыы;

     Көмө саҥа чаастара: дьөһүөл, ситим тыл, сыһыан тыл, эбиискэ.

    6. Этиини ааҕыҥ. Тыллары саҥа чааһынан ырытыҥ.

    Аат тыл:       Даҕааһын аат:  Туохтуур
    Солбуйар аат:  Дьөһүөл:       (аат туохтуур,
    Ахсаан аат:    Сыһыат:        сыһыат туохтуур,
                                  тус туохтуур):

     1. Алевтина Львовна киинэттэн ураты ханна да сылдьыбакка, кинигэ
ааҕан тахсара. 2. Кини биһигини кинигэни таптаан ааҕарга уһуйбута.
3. Бэйэтэ үһүс сылыгар сахалыы үчүгэйдик өйдүүр буолта.

    7. Саха тылыгар 20 бүтэй, 20 аһаҕас дорҕоон баар. Олору ман-
           нык бэрээдэгинэн суруйуҥ. Бүтэйдэр: ньиргиэрдээхтэр, ньир-
           гиэрэ суохтар (бүтэҥилэр), диэрийэрдэр, мурун дорҕоонноро,
           сэргэстэ´эр бμтэйдэр; аһаҕастар: илиннэр — кэлиннэр, уһун-
           нар — кылгастар, киэҥнэр — кыараҕастар, уос аһаҕастара —
           айах аһаҕастара.

           8. Бэриллибит тыллар дорҕооннорун ырытыҥ.
    Киинэттэн, ааҕарга, уһуйбута, үчүгэйдик, өйдүүр, буолта.

    9. Саха тылын бүтэй дорҕооно тылга туттуллар кытаанах бэрээ-
           дэктээх. Тыл иннигэр соҕотох эрэ бүтэй дорҕоон турар. Ол
           иһигэр сорох бүтэй дор±оон тыл иннигэр олох туттуллубат.
           Ол ханныктарый? Суруйуҥ. Тыл кэннигэр эмиэ, сүнньүнэн,
           биир дорҕоон турар. Сорох дорҕоон тыл кэннигэр турбат.
           Олор ханныктарый? Суруйуҥ. Аҕыйах дорҕоон сэргэстэһэн
           туттуллар. Олор ханныктарый? Суруйуҥ.

10
   5   6   7   8   9   10   11   12   13   14   15